Première documentaire Leo Major: The One-Eyed Ghost

Aanvankelijk stond de première van de documentaire over Leo Major gepland op 14 april 2020 in het kader van 75 jaar vrijheid. Echter door de toen geldende corona maatregelen is de première uitgesteld. Nu staat het licht op groen en kan de Nederlandse première van de filmdocumentaire ‘Léo Major: The One-Eyed Ghost’ in Fraterhuis alsnog doorgaan. Het is wel kort dag maar zaterdag 13 november is de documentaire dan alsnog op het witte doek te aanschouwen.

Het programma duurt van 11.00-13.00 uur en ziet er als volgt uit:
– presentatie in handen van Bas Gemmink (radio 1 NPO eindredacteur)
– historische inleiding door Vincent Robijn (directeur collectie Overijssel voorheen HCO)
– informeel interview door de presentator met Henk Jan Meijer (over persoonlijke herinneringen) of Peter Snijders
– afsluitende video vanuit ministerie defensie met het startschot door de demissionaire bewindspersoon
– vertoning film

Locatie: het Fraterhuis, alle info vind u  hier.

Film Léo Major: The One-Eyed Ghost

Portret van Léo Major, de eerste bevrijder van Zwolle die in 2005 benoemd werd tot ereburger van de stad. De Canadese korporaal Léo Major (1921-2008) nam in de nacht van 13 april 1945, een voortrekkersrol bij de bevrijding van Zwolle. Vrijwel zelfstandig was hij verantwoordelijk voor de terugtrekking van de Duitse oppositie. Begin april 1945 naderden de geallieerden Zwolle. De commandant vroeg om twee vrijwilligers voor een verkenningsmissie om de Duitse aanwezigheid in kaart te brengen, voordat de stad met artillerie beschoten zou worden. Major en zijn vriend Willie Arsenault meldden zich hiervoor aan. Om de stad heelhuids in handen te krijgen, besloten ze om te proberen met zijn tweeën de stad in handen te krijgen. De gemeente Zwolle, maar ook het Historisch Centrum Overijssel, basisschool de Octopus en mensen die in het verleden optraden als gastgezin bij de bezoeken van Léo Major werkten mee aan de film.

De geschiedenis van de Herdenking op 15 Augustus in de stad Zwolle

Voorwoord.
Naast Bevrijdingsdag op 5 mei kennen wij in Nederland ook nog 2 belangrijke herdenkingsdagen.
1. De herdenking op 4 mei. Het einde van WO II voor Nederland.
2. De herdenking op 15 augustus, de dag waarop in 1945 een officieel einde kwam aan de Tweede Wereld oorlog voor het gehele Koninkrijk der Nederlanden door de capitulatie van Japan. Het einde van WO II in ons voormalig Nederlands Indië. In Nederlands Indië was na 15 augustus 1945 echter nog geen sprake van een bevrijding, omdat de Indonesische revolutie op 17 augustus 1945 begon met een volksopstand van de autochtone bewoners van onze voormalige kolonie.
Deze volksopstand noemt men de “Bersiap” en duurde tot eind 1945 / begin 1946. Het was de opmaat van de Indonesische revolutie. Direct na de oorlog was er namelijk nog geen Nederlands bestuurlijk en militair gezag aanwezig in ons voormalig Koningrijksdeel en was er sprake van een gezagsvacuüm.
In deze periode werden vele duizenden Nederlanders, andere Europeanen en Chinezen op een zeer afschuwelijke manier omgebracht. Er werd gemoord, geroofd, geplunderd en vrouwen op brute wijze verkracht. Pas in januari 1946 konden Nederlandse militairen worden ingezet om Orde en Vrede te brengen. Ook roversbendes maakten gebruik van de chaotische situatie De revolutie duurde tot 29 december 1949 en wordt tegenwoordig ook wel de “Dekolonisatie Oorlog” genoemd.
Op 29 december1949 vond in Amsterdam de officiële overdracht plaats van Nederlands Indië aan de nieuwe Republiek Indonesië met uitzondering van West Nieuw Guinea (West Papua).
Dit laatste Koninkrijksdeel in Azië werd echter ook direct door de Republiek Indonesië opgeëist, waardoor er wederom gewapende conflicten plaatsvonden. Op 15 augustus 1962 werd Nieuw Guinea aan de Verenigde Naties overgedragen en later aan de Republiek Indonesië.

De 15 augustus herdenking in Zwolle.
Op 15 augustus 1991 werd bij het algemeen oorlogsmonument in het Ter Pelkwijkpark in het centrum van Zwolle voor de eerste maal een Indië-herdenking gehouden.
Een herdenking ter nagedachtenis aan alle Nederlandse burgers en militairen, die in ons voormalig Nederlands Indië en Nieuw Guinea zijn omgekomen als gevolg van oorlog, bezetting, gevangenschap en terreur.
Een herdenking voor alle Nederlandse onderdanen, die de dood vonden tijdens WO II in Indië en de rest van Oost Azië (1941-1945), tijdens de Indonesische revolutie cq de Dekolonisatie oorlog (1945-1949) en de militaire conflicten om Nederlands Nieuw Guinea (1949-1962).
Vanaf 15 augustus 2002 worden de herdenkingen bij het eigen “Indië- en Nieuw Guinea-monument 1941-1962” in Park Eekhout gehouden.
Waarom is de periode 1941 – 1962 vermeld op het monument?

Omdat op 8 december 1941 de Nederlandse regering (in ballingschap) Japan de oorlog verklaarde n.a.v. de aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbour op Hawaï op 7 december 1941 en er op 15 augstus1962 een einde kwam aan een Nederlands koloniaal bewind in Azië.

Waarom de herdenking op 15 Augustus? Twee belangrijke data.
15 augustus1945 markeert het officiële einde van WO II voor het gehele Koninkrijk der Nederlanden door de capitulatie van het Keizerrijk Japan. Op 15 augustus 1962 werd in het gebouw van de Verenigde Naties te New York een akkoordverklaring ondertekend door het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Indonesië over de nieuwe status van Nieuw Guinea, thans West Papua. Het Indië en Nieuw Guinea monument 1941-1962 in Zwolle.
Het monument in park Eekhout kon alleen worden gerealiseerd als het een algemeen karakter zou krijgen. Een monument voor alle omgekomen burgers en militairen.
Uit respect voor de 15 Zwolse militairen die in de periode 1945-1949 in Indië omkwamen, werd een plaquette met hun namen, inclusief geboorte- en overlijdensdata, geplaatst.
Het monument werd in opdracht van de “Stichting Indië Monument Zwolle” opgericht en op15 augustus 2002 onthult en in gebruik genomen. De “Stichting Indië Monument Zwolle” werd eind 2002 opgeheven en het monument werd voor het beheer en het onderhoud ervan overgedragen aan de gemeente Zwolle.
Organisatie van de herdenking op15 Augustus in Zwolle. Net als de Nationale 4 mei herdenking bij het oorlogsmonument in het Ter Pelkwijkpark wordt ook de herdenking op 15 augustus georganiseerd door de gemeente Zwolle.
Een “Commissie Herdenking 15 Augustus Zwolle” van de gemeente Zwolle is belast met de voorbereiding en de uitvoering .
Deze commissie is een representatieve vertegenwoordiging van alle oorlogsslachtoffers van zowel burgers en militairen, t.w. de Indisch Nederlandse-, de Molukse-, de Papua-, de Joodse gemeenschap en de Zwolse Oorlogsveteranen.. De identiteitsgroepen. De Parkschool aan de Westerlaan heeft het monument in park Eekhout geadopteerd en werkt ook mee aan de jaarlijkse herdenking op 15 augustus.
Zie afbeeldingen herdenking 2019.
Naschrift.
Ons voormalig Nederlands Indië, thans Republiek Indonesië, is bijna net zo groot als het Europees continent.

Zwolse herdenking 4 mei en viering 5 mei, ook dit jaar in gepaste vorm

Dodenherdenking 4 mei 2021

In overleg met de betrokken partijen in de stad is onder de huidige omstandigheden gekozen voor een ingetogen, maar waardige invulling van 4 mei waarop we alle mensen herdenken die zich voor onze vrijheid hebben ingezet. Een vrijheid die we al 75 jaar koesteren en vieren op 5 mei. Peter en Geeke Snijders legden een krans mede namens de provincie Overijssel en de organisaties (waaronder onze Vereniging Veteranen Zwolle) die normaliter op 4 mei een eigen krans bij het monument leggen. (tekst RTV focus Zwolle), met dank aan onze leden Ted, Mathilde en Mark.

 

 

 

 

 

 

Zie link RTVfocuszwolle en link BFO

Viering 5 mei 2021

Ontsteken bevrijdingsvuur

Op woensdagochtend staken burgemeester Peters Snijders en Commissaris van de Koning Andries Heidema het bevrijdingsvuur wel ‘live’ aan, zij het in besloten kring, om 76 jaar vrijheid te eren. Zo’n twintig mensen keken toe hoe de fakkel bij het oorlogsmonument in het Ter Pelkwijkpark werd ontstoken. Dit gebeurt normaal gesproken tijdens het drukbezochte Bevrijdingsfestival Overijssel.

Insignes voor veteranen

Daarnaast overhandigde de burgemeester ook een speciaal ontworpen insigne aan twee veteranen (Bas en Fons, leden van onze Vereniging Veteranen Zwolle), ter herinnering aan 75 jaar vrijheid. Vorig jaar werd deze 75 jaar vrijheid zeer sober gevierd door corona. Daarom is de uitreiking van het insigne een jaartje opgeschoven. Alle veteranen in Zwolle krijgen zo’n insigne opgestuurd, als dank voor hun inzet. ,,Leve de vrijheid”, sluit de burgemeester zijn toespraak af. (tekst De Stentor)

Mocht je als lid van onze vereniging deze insigne nog niet hebben ontvangen, gaarne contact opnemen via voorzitter@veteranenzwolle.nl.

 

 

 

 

 

Zie voor uitgebreide uitzending, link RTVfocuszwolle